W domu Heleny Grossówny

 Zamęczam Was Toruniem, ale co zrobić, skoro za każdym pobytem coś nowego znajdujemy. Wstąpiliśmy na kawę do lokalu obok Dworu Artusa, jeszcze ciepło było, więc w ogródku siedzimy, a tu patrzę plakat - impreza w domu Heleny Grossówny. Aktorkę pamiętam, ale gdzie ten dom?

Znaleźliśmy, przeniesiony z ulicy PCK na ulicę św.Jakuba, niedawna inicjatywa. 

Najpierw rozebrany, później złożony w nowej lokalizacji, bo nowy właściciel posesji przy ul. PCK chciał budynek zniszczyć i parking zrobić. Dobrzy ludzie o dom zadbali i wspólnymi siłami udało się zabytek uratować.

Wymieniono tylko stare belki, zgniłe i słabe, zmieniono rozkład pomieszczeń, by mogły służyć nowej instytucji, wyposażono w multimedia i toalety...

Kto pamięta bohaterkę mojej opowieści?

Helena Grossówna (1904 - 1994), aktorka, tancerka, choreografka, wystąpiła w wielu przedwojennych filmach , które znam z cyklu "W starym kinie" , w rewiach oraz przedstawieniach teatralnych.

Dzieciństwo i młodość spędziła w Toruniu, po wojnie odwiedzała tu swą matkę.

Dwukrotnie wyszła za mąż, ale pierwsze małżeństwo było lawendowe, a mąż zginął w obozie jenieckim.

Drugie małżeństwo zawarła dopiero po uzyskaniu statusu wdowy, co nie było takie proste.

Urodziła syna w dość późnym wieku. 

W czasie wojny brała udział w Powstaniu Warszawskim.

Po wojnie miała okazję wyjechać z mężem do Kanady, ale nie chciała opuszczać ojczyzny.

Liczyła, że będzie gwiazdą scen i estrady, jak przed wojną, ale tak się nie stało, grywała w teatrze drugo- i trzecio-planowe role.

Nigdy jednak nie narzekała, uważana była za wielką optymistkę, bardzo pogodnie podchodziła do życia.

To wszystko opowiedziała nam przemiła pani przewodnik. 

Syn aktorki przekazał dla domu - muzeum suknię i buty, w których występowała oraz wycinki prasowe z przebiegu jej kariery.

W toruńskim domu z 1881 roku, zachowanym na pamiątkę aktorki odbywają się odczyty, projekcje filmów, koncerty, nawet dla maluchów przygotowano zajęcia plastyczne i puzzle.

W jednej z sal, można podziwiać wystawę prac uczniów szkoły snycerstwa w Zakopanem, szkoły z tradycjami, istniejącej od 1886 roku.

Wśród rzeźbionych eksponatów  podziwialiśmy: świeczniki, formy do oscypków, sztukaterie, figurki zwierząt itp.

Każda , nawet jednodniowa wycieczka, bywa źródłem nowej wiedzy

 i wielu zachwytów!

Dwór Artusa z przewodnikiem

 

Toruń porusza na wiele sposobów, a porównanie miasta do małego Krakowa nie jest przesadą.

Dwór Artusa to przepiękny budynek, byliśmy tam kiedyś na koncercie piosenki francuskiej i w restauracji.

 

Tym razem traf chciał, że mogliśmy skorzystać z oprowadzania po zabytku z przewodnikiem. Rzadka okazja, tym bardziej, że po naszej wizycie wyłączono część sal ze zwiedzania z powodu remontu.

Poczekaliśmy cierpliwie aż zbierze sie komplet zwiedzających, a było warto, sami zobaczycie na zdjęciach.

Nie zamierzam zanudzać Was szczegółami historycznymi, to każdy może znaleźć w Internecie, postaram się o opis wrażeń i emocji oraz zapamiętane ze zwiedzania ciekawostki. Początki Dworu Artusa sięgają XIV wieku, a w swojej drugiej wersji z początku XIX w. pełnił funkcje teatru miejskiego, tak tez był nazwany.

Już fasada budynku wyróżnia się kolorem i wielkością, a obecna siedziba Bractwa św.Jerzego pochodzi z 1891 roku i jest trzecią wersją pierwotnej. Poprzednie nie przetrwały trudności z fundamentami, podmywaniem gruntu przez Wisłę itd. 

Dwór Artusa zawsze pełnił różne funkcje, kulturalne, handlowe, restauracyjne, gościł znamienite osobistości. 

 Dziś, oprócz sal koncertowych i konferencyjnych, dwa pomieszczenia na parterze zajmują  sklep drogeryjny oraz sklep z piernikami.

Klimatyczna restauracja na zadaszonym dziedzińcu, można zajrzeć do niej z góry przez okna Dworu.

W piwnicach małe kameralne kino o dwu ekranach, bo struktura budynku nie pozwoliła na przebudowę pomieszczeń i dostosowanie do wymogów sali kinowej z jednym dużym ekranem.

W tym podziemnym kinie wysłuchaliśmy ciekawostek pani przewodnik i obejrzeliśmy prezentację na ekranach.

Klatka schodowa szeroka, jasna, z lustrami i witrażowymi oknami.

Okna w każdej z sal są przepiękne, bogato zdobione, nie sposób nie zachwycać się grą świateł, gdy zagląda do nich słońce.

Ogrom witraży widać dobrze z góry, z balkonów sali koncertowej.

Wszystko tu jest dobrze zachowane : od posadzek, poprzez okna i  drzwi, aż po sufity, okupanci oszczędzili Dwór Artusa.

Bogato zdobione balkony i loże dla ważnych gości, z osobnym wejściem i żaluzjami - ciekawe, co widzowie na balkonach chcieli ukryć przed innymi, oglądającymi przedstawienie na fotelach w parterze?

Mieliśmy okazję zajrzeć w najdalsze zakamarki, magazyny, kręte schodki.

Posadzki , zarówno kamienne, jak i parkiety zachowane doskonale, te drewniane trzeba co jakiś czas czyścić i lakierować. A roboty z tym niemało, bo parkiety z różnych gatunków drewna przecież.

Sufity drewniane, kryształowe żyrandole. Te freski sufitowe po lewej nawiązują do historii Torunia, a możne je oglądać tuz po przekroczeniu progu budynku.

Śmiesznie wygląda wycieczka, której uczestnicy chodzą ciągle z zadartymi głowami :-)

Sala lustrzana - nie tylko sporo w niej luster, ale przede wszystkim drewnianych boazerii inkrustowanych różnymi gatunkami drewna.

Jako absolwentka UMK, zapamiętałam szczególnie ciekawostkę dotyczącą dziejów mojej uczelni.

Gdy po wojnie powstawał Uniwersytet Mikołaja Kopernika, niektóre wydziały funkcjonowały w Dworze Artusa właśnie, który pełnił funkcję Collegium Maximum.

Tutaj też , do 1983 roku mieścił się klub Od Nowa ( tam działał Grzegorz Ciechowski z zespołem).

Stopniowo wydziały UMK przeniesiono do miasteczka uniwersyteckiego na ul. Gagarina.

Najdłużej w Dworze Artusa przetrwał wydział sztuk pięknych i tu podobno, na zajęcia z rysunku uczęszczał Zbigniew Herbert.

Dziś Dwór Artusa jest prężnym ośrodkiem kultury i sztuki, a na chodniku przed wejściem powstała Piernikowa Aleja Gwiazd, które odwiedzają Toruń.

 

Zapiski codzienności cz.41

 Pisałam o książkach zakupionych na Festiwalu Pisarzy Niezależnych. Jedna już przeczytana. Powiem krótko - fabuła dość ciekawa, choć pomysł nienowy. Zabrakło tego czegoś, ale najbardziej przeszkadzały błędy,  i to nie tylko literówki, dziwny spis treści i ciągłe powtórki, jak dla czytelników z zanikiem pamięci krótkotrwałej. Dialogi też nie były idealne, mówiąc delikatnie... 

Gdyby to był debiut, to jeszcze, ale z kolejnymi książkami powinien pisarz się rozwijać, prawda?

Na spacerze po parku odkryłam nową ławeczkę ku pamięci. Tym razem upamiętniono panią Marię Patyk, krzewicielkę sztuki ludowej Kujaw. Dane mi było poznać Ją osobiście. Koleżanka prowadziła klasę o profilu regionalnym i pani Patyk zawitała kiedyś do szkoły, by nauczyć dzieci sztuki wycinanki ludowej. Przemiła pani z wielkimi umiejętnościami.

Inna Maria, to Maryla Rodowicz. Znajoma przysłała mi zdjęcie z koncertu, na którym była. Pani Maryla jak zwykle dała czadu i co by nie powiedzieć o piosenkarce, to podziwiam energię, głos i zdrowie , a najmłodsza już nie jest!

Znowu w Toruniu miła niespodzianka, czytające postaci w oknach jednego z hoteli na Starówce.

Jak miło pić kawę i jeść ciacho w towarzystwie sympatycznych wróbelków. Całe ich stadko upodobało sobie taras wśród kwiatów i drzewek ozdobnych, wypatrując czujnie każdej okazji do zjedzenia choćby okruszka...

Przed sklepem z piernikami taka sympatyczna tablica ostrzegawcza, typowa dla Torunia, w starym stylu i dowcipna:-)

W okresie turystycznym czyli od maja do października, można zwiedzić nad Wisłą bunkier z dawnych czasów. Dodatkową atrakcją jest doświadczenie symulacji nalotu bombowego.

Mąż skorzystał, ja podziękowałam. Miałam taką okazję w Szymbarku i na powtórkę nie miałam ochoty.

Okropne doświadczenie...

Gęsi nad naszym stawem osiedlowym coraz większe, czasami ćwiczą obloty nad wodą i blokami, niebawem pewnie polecą na inne miejsca, oby za rok wróciły...

Na obiad racuchy drożdżowe z jabłkami, najlepsze robi mój mąż, zjadamy z serkiem owocowym lub z dżemem. 

A co u Was latem na obiady? U nas bywały pierogi z jagodami, zupa z wiśni z makaronem, młode ziemniaki z koprem i jajkiem, makaron z truskawkami i śmietaną...

Kwietniowe wycieczki cz.1

 To już prawie czerwiec, a jeszcze kwietniowe wyprawy czekają na opis. Maj był niesamowity, tyle się działo, więc relacje przesunięte na później. Nazbierało się tyle zdjęć i wrażeń, że podzieliłam wpis na dwie części. Nie napiszę za wiele, bo zdjęcia mówią same, co warto zobaczyć w miejscach, które odwiedziliśmy.

Bobrowniki - ruiny zamku, którego początki sięgają 1345 roku, a cała historia jest tak bogata, że długo by opowiadać. Częściowo zniszczony w wojnach ze Szwecją, nigdy nie został w pełni odbudowany, a po kolejnych wojnach i najazdach coraz bardziej popadał w ruinę. Otoczenie zamku jest piękne, rozlewisko Wisły tworzy niesamowity przyrodniczo klimat.

Warto zajrzeć do Bobrownik w drodze na Włocławek.

***********************

Włocławek - historyczna stolica Kujaw, miasto niezbyt duże, ale znaleźliśmy tam wszystko, co lubimy: promenadę nad Wisłą, murale, park i liczne ciekawostki. Wracamy tam co jakiś czas i zawsze coś znajdujemy nowego. Czytam, że mają święto miasta 14 czerwca, podobnie jak u nas ...

Piękne budynki zawsze warto pokazać - tzw. Dom Pocztówkowy z galerią sztuki oraz gmach biblioteki.

Murale - jeden z filiżanką pokazywałam wcześniej, teraz pierwszy nawiązuje do żeglugi wiślanej, drugi ku czci ulicy o nazwie Cyganka... 

Rozrywka i rekreacja , a jakże, piękny park i atrakcje Placu Wolności...

Bulwar wiślany, to nie tylko piękne widoki, ale i marina z zapleczem kulinarnym, w sam raz na weekendowy chillout...

Dla chętnych i cierpliwych są oczywiście muzea i kościoły. 

W maleńkiej kawiarence nad Wisłą wypiliśmy kawę w filiżankach z włocławskiego fajansu, którego produkcja kiedyś znacznie spadła , ale teraz podobno odradza się na nowo ...

************************

Toruń - no znowu i niezmiennie,  i pewnie powiecie, czego jeszcze nie widzieliśmy w Toruniu?

Muzeum Diecezjalne, ale  najpierw zastanowienie, czy my chcemy zwiedzić to muzeum?

Odpowiedź nieoczywista, bo już sama kamienica nam się spodobała. Mieszczańska, z wieloma gotyckimi detalami, z ciekawą, jak się okazało ekspozycją.

Fragment systemu ówczesnego ogrzewania, podobne rozwiązania znajdziecie na zamku w Malborku.

W czasie prac renowacyjnych odkryto i zachowano średniowieczną umywalkę, czyli miejsce w dawnej jadalni  na wysokości ok.50cm nad podłogą, brudna woda schodziła odpływem bezpośrednio na ulicę.

Umywalka zachowała się w niezmienionym stanie, zachował się nawet hak, na którym wieszano naczynie z wodą do polewania rąk.

Fragment ekspozycji poświęcony sztuce funeralnej. Na pierwszym zdjęciu trumna rocznicowa. W rocznicę śmierci bliskiej osoby, wystawiano taką trumnę na widoku w jednej z komnat.

Nie znałam tego zwyczaju.

Na drugim zdjęciu portrety trumienne, różnego kształtu i wielkości.

Jak to w muzeum diecezjalnym, jest i sztuka sakralna, całkiem ciekawe eksponaty i co się rzuca w oczy, to jak zwykle przepych szat i naczyń liturgicznych...

Wisienka na torcie w takim miejscu, to obraz Kossaka "Cud nad Wisłą", najsłynniejsza wersja dzieła z 1930 roku.

Część 2. niebawem...