Wspomnienie cz.2

 

Wizyta wujka z Australii była nie tylko dla niego podróżą sentymentalną, moja mama chyba go nie pamiętała, bo urodzona w 1942 roku była zbyt mała, by pamiętać starszego brata. Znali się oczywiście ze zdjęć.

Wujek zastał w Polsce sporą rodzinę, bo miał 6 rodzeństwa, do tego ich rodziny, wujkowie i ciotki...odwiedzinom nie było końca, każdy wszak chciał poznać krewniaka zza oceanu.

Cała ta sytuacja uzmysłowiła nam tu w kraju, jaka przepaść dzieliła dwa kraje,  i w jak różnej sytuacji byli ich obywatele. Trochę jak w komedii "Sami swoi".

Nawet żeby przywieźć wujka z lotniska trzeba było wynająć samochód,  zorganizować nocleg ( wszyscy mieli małe mieszkania bez pokoju gościnnego), przygotować zaopatrzenie, a o to było niezwykle trudno, zwłaszcza w prowincjonalnym mieście. Nie mieliśmy wtedy lodówki, wujek więc takową kupił, bo jak miał pić ciepłe piwo czy sok , które kupował w Pewexie? dziwił się, że nie zamawiamy zakupów do domu, ale to były czasy, gdy na założenie telefony czekało się w kolejce, a mięso u rzeźnika kupowało się raz w tygodniu.

Ile razy kogoś odwiedzaliśmy, zawsze jechał z upominkami, także zakupionymi za dolary. Wtedy po raz pierwszy poznałam smak dobrej czekolady, soku pomarańczowego, owoców z puszki i tego wszystkiego, czego próżno było szukać w sklepach złotówkowych..

Pamiętam zapach w sklepach walutowych, uwielbiałam zapachy kosmetyków wujka (olejek różany do kąpieli, woda Old Spice). Z kolei on sam miał okazję popróbować naszych wiejskich jajek, mleka, serów, owoców prosto z drzewa, domowego wina i kompotów. Każda wyprawa do dalszej czy bliższej rodziny była jak święto. Pamiętam ten czas, jak nieustające świętowanie! 

O dziwo, im dłużej przebywał wśród nas, tym ciężej mówiło mu się w ojczystym języku, może dlatego, że przed wylotem pobierał naukę języka polskiego w szkole językowej w Australii, a u nas każdy mówił inaczej, niektórzy gwarą kujawską jeszcze.

Przyzwyczajony do upałów u siebie, w Polsce zakładał sweter lub prochowiec, gdy temperatura spadała poniżej 25 stopni.

Wracał do Australii z upominkami z Polski: czekoladki Wedla, lalki z Cepelii, albumy, widokówki - aby zabrać to wszystko do samolotu, zostawił większość  ubrań mojemu tacie. Były tak dobrej jakości, że tato nosił je latami...

Wujek ponagrywał także na taśmy magnetofonowe głosy swoich bliskich, nawet moją recytację jakiegoś wiersza  i piosenkę "Płynie Wisła, płynie"... byłam tak stremowana tym nagraniem, że weszłam pod stół, by nikt na mnie nie patrzył.

Gdy tak się wspomina niektóre realia z tamtych czasów, 

to mnie samej trudno uwierzyć w to wszystko...

Przeżywszy to, nie muszę odwiedzać muzeów PRLu.

Zapiski codzienności cz.47

 Zanim wrócę do wspomnień, wypada odnotować, co tam obecnie się zadziało, bo tematy wkrótce się przeterminują. Najpierw książki, nie tylko dla mnie, także dla wnuka, bo zbieram już co nieco na prezenty urodzinowo-gwiazdkowe. Grudzień, to u nas masakra wydatków, wszyscy się uparli, by świętować w grudniu...a emerytura tylko jedna.

Ostatnio znajduję ciągle coś na ulicach, oprócz tego, co na zdjęciu poniżej, jeszcze znalazłam banknot o nominale 20zł, ciekawe, co znajdę jeszcze?

Ten rodzaj chryzantem zachwycił mnie w tym roku, nigdy takich nie widziałam, zdjęcie nie oddaje detali i kolorów. Coś pięknego!

Nowa ławeczka pamiątkowa w naszym parku. 

Ku czci lokalnej poetki Swietłany Owczarskiej(1966-2010), urodzonej w Kazachstanie,  mieszkającej w naszym mieście od 1975 roku.

Poetka i działaczka kulturalna, piękna kobieta...

Takie "straszne" bułeczki na Halloween dekorował mój wnuk. U nas tylko dwie grupy dzieciaków zawitały pod drzwi, a kupiłam nieco cukierków...

W jednym z ogródków taka dekoracja, raczej sympatyczna, niż straszna .

Znowu słyszałam w radiu, że zdarzyły się cukierki nafaszerowane żelastwem.

Co jest z tymi ludźmi? nie chcesz, nie bierz udziału, ale żeby narażać dzieci na okaleczenie?

Klimaty cmentarne. Na pierwszym zdjęciu mogiła romskiego chłopca, wielu przechodniów zatrzymywało się, bo widok niecodzienny. Obok grobu ławeczki i stoliczek, jak to w romskiej tradycji.

Kolejne zdjęcie - ktoś udekorował na 1 listopada grób mamy. Wzruszające bardzo. Stanęłam, by popatrzeć i zrobić zdjęcie. Obok stał mocno starszy pan i przemówił do mnie tymi słowy: no no, jaki to cyrk niektórzy robią na grobach.

- A mi się podoba, nie razi mnie to, to wyraz miłości. Jak musiała być kochana ta pani!

Starszy pan prychnął czy cmoknął i spojrzał na mnie wzrokiem Bazyliszka...

A to mój art żurnalowy komentarz, pasujący do wielu sytuacji...

Pogodnego listopadowego weekendu Wam życzę!

Na przełomie...

Lubię przełom lata i jesieni, bo dni ciepłych jeszcze sporo, a upały już nie męczą. Dzieci w szkołach, wycieczek dużo mniej, łatwiej trafić na ciszę i spokój oraz bezludne zakątki.

Wpadamy więc w nowe lub ulubione miejsca na jeden dzień, niezbyt daleko, by nie spędzać większości czasu w aucie, a jednak uciec od rutyny codziennych spacerów.

 Pyzdry - unikalny dom podcieniowy, a w nim kawiarnia z ogródkiem, pięknie,  niedrogo i z przemiłą obsługą. To jest właśnie wspaniałe w małych miejscowościach, że ceny są na kieszeń przeciętnego człowieka, a smaki i jakość równie dobre, jak w renomowanych cukierniach.

Strefa relaksu nad wodą - jest pole dla kamperów, wiaty piknikowe i murale opowiadające historię miasteczka. Miło posiedzieć w ciszy i posłuchać szumu rzeki.

Ciążeń - łatwo przegapić na trasie ten kompleks parkowo-pałacowy, tym bardziej , że wjazd na teren niemożliwy, trzeba szukać parkingu w bocznych drogach.

Pałac należał niegdyś do biskupów poznańskich, obecnie mieści się tu dom pracy twórczej. Niestety zwiedziliśmy tylko z zewnątrz, ale i tak warto.

Park nieco zaniedbany, do rzeki coraz dalej, susza w Wielkopolsce potęguje się z każdym rokiem.

Kórnik - tyle razy byliśmy, a tu nowa instalacja, wielki napis, chyba każda miejscowość teraz ma podobne...no i pierwsze oznaki jesieni, ogołocone z liści kasztanowce, walka ze szkodnikami tych drzew przynosi mizerne rezultaty.

Pałuki - kraina jezior, zabytków, ciekawostek i udanych wycieczek...

W lasach też bywamy często, kiedyś zdziwiły nas tajemnicze znaki przy wejściu na ścieżki przyrodniczo-historyczne w Miradzu.

Małe jeziorko w lesie, w miejscowości Suchatówka, zawsze było tu sporo ptaków, teraz cicho i pusto... a wody coraz mniej.

Mamy stałe trasy we wrześniu - Pożegnanie lata w Dziekanowicach, Festyn Archeologiczny w Biskupinie, Jesień w arboretum w Kórniku.

Jesień potrafi nas miło zaskoczyć, nawet w listopadzie, 

więc to nie koniec wypraw dalekich i bliskich. 

Kurdeflak!

 

Czas na ćwiczenie szarych komórek i pamięci.

Inspiracja pochodzi od Małgosi z bloga TO PRZECZYTAŁAM.

Mówi się, że język polski jest bardzo bogaty, więc teoretycznie w używaniu wyrazów uważanych za wulgarne, powinna być szeroka ścieżka, tymczasem słyszymy na ulicy i w filmach ciągle te same słowa na K, P, J - jakby innych nie było.

Najbardziej męczy chyba w oglądaniu filmów obcojęzycznych  słuchanie co chwila: fuck, fuck, fuck... no i oczywiście lektor skrupulatnie tłumaczy każde fuck, jakby niektórych nie mógł pominąć, dla dobra uszu oglądającego.

Wspomniana blogerka, użyła dawno niesłyszanego KURDEFLAK.

I tu taki pomysł, by przywołać inne zapomniane wyrażenia, które pomagały rozładować emocje, choćby po walnięciu się młotkiem w palec, czy w innych mocno irytujących sytuacjach.

I nie chodzi o to, że namawiam do używania słów nieparlamentarnych, a jedynie o udowodnienie, że można użyć innych słów, niż te słyszane na ulicy...

Oto jakie przywołałam z pamięci:

* kurka wodna!

* kurza melodia!

* a niech to dunder świśnie!

* kurczę pieczone!

* ja nie mogę!

* niedźwiedzie, trzymajcie mnie!

* o matko i córko!

* o losie!

Jak zwykle w zabawie tego typu liczę na Wasze propozycje, 

może regionalizmy, bo to najciekawsze!

W domu Heleny Grossówny

 Zamęczam Was Toruniem, ale co zrobić, skoro za każdym pobytem coś nowego znajdujemy. Wstąpiliśmy na kawę do lokalu obok Dworu Artusa, jeszcze ciepło było, więc w ogródku siedzimy, a tu patrzę plakat - impreza w domu Heleny Grossówny. Aktorkę pamiętam, ale gdzie ten dom?

Znaleźliśmy, przeniesiony z ulicy PCK na ulicę św.Jakuba, niedawna inicjatywa. 

Najpierw rozebrany, później złożony w nowej lokalizacji, bo nowy właściciel posesji przy ul. PCK chciał budynek zniszczyć i parking zrobić. Dobrzy ludzie o dom zadbali i wspólnymi siłami udało się zabytek uratować.

Wymieniono tylko stare belki, zgniłe i słabe, zmieniono rozkład pomieszczeń, by mogły służyć nowej instytucji, wyposażono w multimedia i toalety...

Kto pamięta bohaterkę mojej opowieści?

Helena Grossówna (1904 - 1994), aktorka, tancerka, choreografka, wystąpiła w wielu przedwojennych filmach , które znam z cyklu "W starym kinie" , w rewiach oraz przedstawieniach teatralnych.

Dzieciństwo i młodość spędziła w Toruniu, po wojnie odwiedzała tu swą matkę.

Dwukrotnie wyszła za mąż, ale pierwsze małżeństwo było lawendowe, a mąż zginął w obozie jenieckim.

Drugie małżeństwo zawarła dopiero po uzyskaniu statusu wdowy, co nie było takie proste.

Urodziła syna w dość późnym wieku. 

W czasie wojny brała udział w Powstaniu Warszawskim.

Po wojnie miała okazję wyjechać z mężem do Kanady, ale nie chciała opuszczać ojczyzny.

Liczyła, że będzie gwiazdą scen i estrady, jak przed wojną, ale tak się nie stało, grywała w teatrze drugo- i trzecio-planowe role.

Nigdy jednak nie narzekała, uważana była za wielką optymistkę, bardzo pogodnie podchodziła do życia.

To wszystko opowiedziała nam przemiła pani przewodnik. 

Syn aktorki przekazał dla domu - muzeum suknię i buty, w których występowała oraz wycinki prasowe z przebiegu jej kariery.

W toruńskim domu z 1881 roku, zachowanym na pamiątkę aktorki odbywają się odczyty, projekcje filmów, koncerty, nawet dla maluchów przygotowano zajęcia plastyczne i puzzle.

W jednej z sal, można podziwiać wystawę prac uczniów szkoły snycerstwa w Zakopanem, szkoły z tradycjami, istniejącej od 1886 roku.

Wśród rzeźbionych eksponatów  podziwialiśmy: świeczniki, formy do oscypków, sztukaterie, figurki zwierząt itp.

Każda , nawet jednodniowa wycieczka, bywa źródłem nowej wiedzy

 i wielu zachwytów!

Zapiski codzienności cz.45

 Nie nadążam z wpisami. Zaległe schroniska z Karpacza, wycieczki jednodniowe i nowe odkrycia, a tu codzienność puka do drzwi... w dodatku blogger aktualizuje jak chce, więc przeglądanie listy blogów zajmuje sporo czasu.

Na wielkim terenie zielonym w środku osiedla miały odbyć się targi rolno-ogrodnicze, tak to szumnie nazwano. Miałam i ja swoje nadzieje, choć ani ogrodniczką, ani rolniczką nie jestem.

Tymczasem zainstalowano kilka stoisk, a niektóre nie miały z tematem nic wspólnego.

Obejrzeliśmy stragany z ciastami i miodami, zerknęliśmy na kampery z frytkami...

Wreszcie stanowisko roślin, parę traw ozdobnych, drzewka owocowe, dalej krasnale ogrodowe i fontanny, ogrodzenia i bramy, kilka małych traktorków.

Krótki spacer bez zakupów , za to wielkie rozczarowanie.

Na lodówce i w szufladach pamiątki z wojaży wakacyjnych, nadesłane przez znajomych i rodzinę: Machu Picchu, Beskid Niski i Turcja...

Upominki z Grecji, która była jednym z przystanków w rejsie statkiem wycieczkowym.

Przyprawa boska, już próbowałam!

Przesyłka od blogerki Kasi Dudziak - miejsca bliskie Jej sercu!

Kolejny mural w moim mieście - upamiętnienie Huty Szkła Irena, która słynęła w kraju i na świecie z kryształów!

Ten motocyklowy mural znaleziony nad jeziorem w Ślesinie - sporo motocyklistów zjeżdża w te strony przy różnych okazjach, np. na topienie marzanny.

A takim autkiem pewna pizzeria w Toruniu przyciąga klientów, ale my znaleźliśmy ją już po zjedzeniu obiadu, a szkoda...

Ten obiadek zamówiliśmy w Ślesinie przy plaży, nie uwierzycie, ale to mała porcja, za dwadzieścia kilka złotych!

Galeria grzybków - w lesie bywamy często, trochę mamy ususzonych, oczywiście nie takich z obrazka!

Świeże całkiem odkrycie - dwie knihobudki cudnej urody, jedna w Pyzdrach, druga w Kórniku :-)

A ten budynek, to nie Kaszuby, to środek Torunia i wcale nie rodzynek!

A to karta AJ na pożegnanie lata...

Pięknej i ciepłej jesieni, kochani!

Medycyna w Biskupinie

 Lubię medyczne tematy: dzieje medycyny, opowieści chirurgów i neurologów, ciekawostki z badań naukowych i farmaceutyczne. Bardzo mi zależało na odwiedzeniu skansenu archeologicznego w Biskupinie , gdyż w tym roku poświęcono festyn medycynie średniowiecznej. 

Trafiliśmy niestety na tłumy wycieczek szkolnych, ale na szczęście młodzież interesowały inne atrakcje, niż ciekawe pogadanki o metodach leczenia naszych przodków, więc przy stanowiskach "wiedzowych" tłoku nie było. 

Stanowisko medyka/cyrulika - ciekawa opowieść o narzędziach chirurgicznych, wyrywaniu i leczeniu zębów, stawianiu baniek, znieczulaniu i wybudzaniu. Znieczulano mieszanką ziół z winem, a wybudzano różnymi sposobami, na przykład wkładając do nosa odrobinę musztardy.

Wiedza chirurgiczna stała na dość wysokim poziomie, medycy potrafili wykonać trepanację czaszki czy usunięcie zaćmy. Problemem były powikłania, brak higieny, zakażone rany, a najlepszymi specyfikami pomocnymi medykom były czosnek, cebula i miód. Okłady na jęczmienie na oku robiono na bazie białego wina, nie czerwonego, by świata nie widzieć na różowo.

Powierzchowne rany smarowano miodem.

Na dłużej zatrzymało nas stanowisko farmaceuty. Pan opowiadający ciekawe historie jest z wykształcenia farmaceutą, a po godzinach pasjonuje się zgłębianiem wiedzy historycznej o dawnych medykamentach. Sam także sporządza atrament i farby do zapełniania manuskryptów pisanych na pergaminie.

Ilustracje i teksty w owych kodeksach pokazują dawne metody leczenia i sporządzania leków, zalecenia na wypadek epidemii, a wszystko po łacinie.

Najważniejsza zasada 3 kroków na wypadek pandemii brzmiała: uciekaj szybko, daleko i długo nie wracaj.

Stanowisko medyka na polu bitwy - o dziwo najwięcej ludzi ginęło nie na wojnach czy od ran, ale z powodu chorób i epidemii, na drugim miejscu był głód, później pożary, dlatego w modlitwie mamy słowa: od powietrza (złego), głodu, ognia i wojny uchowaj nas Panie!

Zestaw narzędzi wojskowego chirurga przypominał narzędzia tortur, a na zdjęciu powyżej replika niezbędnika - scyzoryk, łyżeczka, widelec, jakieś szpikulce oraz po lewej stronie miniaturowa łyżeczka do wyciągania woskowiny z uszu.

W jednej z chat grodziska, prezentacje studentów UAM w Poznaniu: ślady urazów na czaszkach i kościach kończyn, dawne choroby układu kostnego wynikające z braków pokarmowych lub chorób genetycznych, ciekawostki o mierzeniu ciepłoty ciała i zaglądanie przez okular profesjonalnego mikroskopu.

Była także prezentacja o zielarstwie i okadzaniu pomieszczeń, o olejkach zapachowych i kąpielach zdrowotnych.

Na placu głównym skansenu archeologicznego, różni wojowie prezentowali rodzaje urazów zadanych mieczem na polu bitwy lub w pojedynkach, za modele służyły fragmenty szkieletu ludzkiego zatopione w masie plastycznej, podobnej do skóry.

Była i szamanka, która malowała tajemne wzory na skórze lub zaczyniała uroki...

Trafiliśmy do szałasu rzemieślnika, który  wytwarzał groty do strzał, z niezwykłą precyzją i znawstwem.

Groty przymocowywano do drzewca za pomocą ścięgien zwierzęcych.

Co ma wspólnego ów rzemieślnik z medycyną?

A no to, że wielkość ran człowieka czy zwierza zależała od rodzaju grotu, nie mówiąc o tym, że niektóre bywały zatrute. Używano nawet specjalnych strzał na ryby.

Nie popieram polowań, ale opowieść i prezentacja były zajmujące...

Nie pamiętam, czy już kiedyś polecałam książki Noaha Gordona z cyklu o Medicusie? 

Niezwykle ciekawa seria o dziejach medycyny od czasów najdawniejszych, beletrystyczna, ale pełna konkretnej wiedzy historycznej!